Thanh tra ngân hàng là gì? Làm gì? – Phần 1

Tháng 5 năm 1995, hai pháp lệnh về ngân hàng đã tròn 5 tuổi. Đây là những pháp lệnh đầu tiên quy định đầy đủ, chặt chẽ về tổ chức hoạt động của một cơ quan ngang bộ, có chức năng điều hành, kiểm soát một lĩnh vực chiến lược xung yếu của quốc gia, trong chiều hướng đổi mới căn bản toàn tiện, để làm mũi đột phá, đổi mới căn bản toàn diện các ngành kinh tế – kỹ thuật khác. Do nhiều nguyên nhân, sự áp dụng thi hành hai pháp lệnh nói trên đã gặp khó khăn về phía ngân hàng, từ đó gây nhiều khó khăn cho một nền kinh tế đang phát triển đầy sức sống. Tuy nhiên, ta hãy khoan quy lỗi cho ngân hàng. Vì ngân hàng nhà nước luôn luôn bán vào hai pháp lệnh, chưa bao giờ phủ định chúng, chỉ cho rằng chúng khó áp dung. Từ đó mới hờ hững với chúng. Đến nay, sau gần 5 năm thực thi pháp lệnh, nhờ Ngân hàng Nhà nước nói ra trong các buổi hội thảo chuẩn bị tổng kết, mới vỡ lẽ ra là có nhiều điều chưa rõ! Một trong những điều cần được làm sáng tỏ ấy chính là vị trí, vai trò, chức năng của thanh tra ngân hàng.
Thanh tra ngân hàng và thanh tra nhà nước
Ngân hàng nhà nước có nhiệm vụ quản lý về mặt nhà nước toàn bộ các ngân hàng kinh doanh gồm có Ngân hàng thương mại, Ngân hàng đầu tư và phát triển, hợp tác xã tín dụng, công ty tài chính … Để thực hiện chức năng này, Ngân hàng nhà nước sử dụng công cụ thanh tra ngân hàng như đã quy định tại điều 3 và điều 15 của Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo đó, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước làm một đơn vị của Ngân hàng Nhà nước, nhưng việc bổ nhiệm người đứng đầu phải có ý kiến của Tổng thanh tra Nhà nước, cũng như nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đều được căn cứ trên Pháp lệnh Thanh tra Nhà nước. Đây là con rắn hai đầu hay chiếc xe hay tay lái. Hơn nữa, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước không những thực hiện thanh tra các tổ chức tín dụng cả nước mà còn quản lý công tác thanh tra đối với các cơ quan đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước. Như vậy Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy nhất có cơn quan thanh tra hoạt động theo Pháp lệnh Thanh tra Nhà nước đóng thường trực tại nhà mình để quản lý công tác thanh tra đối với chính mình!. Quy định như trên không phải do cách các chuyên viên dự thảo Pháp lệnh ngân hàng đề xuất không thể không gây khó khăn cho Ngân hàng Nhà nước, cần được giải quyết dứt khoát trả Thanh tra Ngân hàng Nhà nước về Ngân hàng Nhà nước, vì giữa hai loại hình thanh tra này có những mặc đặc thù riêng biệt nhất định.
Thanh tra ngân hàng là gì?
Ngân hàng Nhà nước được giao quản lý nhà nước các tổ chức tín dụng bất kể quốc tịch hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, như đã nói trên. Bởi vì, một mặt họ thu hút tiền gửi của công chúng để kinh doanh cho vay, mặt khác, để cho vay, họ sử dụng tổng hợp vốn riêng của họ và tiền gửi của công chúng. Nhằm bảo đảm an toàn của người gửi tiền, từ đó, trật tự của xã hội, cũng như nhằm bảo đảm hoạt động kinh cho vay và thanh toán của các tổ chức tín dụng được thực hiện trong điều kiện, chế độ, quy tắc do luật pháp và ngân hàng nhà nước quy định, Ngân hàng Nhà nước phải thường xuyên nắm rõ tình hình hoạt động của các tổ chức tín dụng, thông qua công tác thanh tra, không những thường xuyên mà còn sâu sắc. Có thể nói, các ngân hàng thương mại phải phơi bày và chứng minh tất cả hoạt động của mình cho Thanh tra Nhà nước, không được giấu giếm bất cứ gì. Tấ nhiên là Thanh tra Ngân hàng Nhà nước cần được thực hiện trong điều kiện tối ưu, nghĩa là không gây phiền hà, nhũng nhiễu, gieo nghi ngờ, tai tiến cho đối tượng được thanh tra.
Lâm Võ Hoàng – Phụ Nữ – Hội Liên Hiệp Phụ Nữ TP. Hồ Chí Minh – Số 33 (234) – 1995

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *