Cần định hướng cho sự phát triển của con

Tôi có dịp may được trao đổi với một số phụ huynh học sinh về con cái của họ. Câu chuyện cởi mở, không phải trong khuôn khổ mối quan hệ giữa cha mẹ học trò và thầy giáo chủ nhiệm (đại diện cho nhà trường). Mỗi người nói lên những bâng khuâng, lo âu của mình về con cái: Anh Thế, một nhà buôn bảo: tôi thật khổ sở vì con. Tôi đã nuôi nó rất cận thận, cho ăn ngon, mặc đẹp. Nhà có tiền, tôi không muốn con lam lũ như tôi ngày xưa. Nó xin gì tôi cũng cho. Khốn một nỗi càng đòi hỏi, càng ích kỷ, chỉ biết nghĩ đến bản thân mình mà không hề nghĩ đến việc là cho cho mẹ vui lòng, chẳng lo học hành nữa. Anh Khâm, kỹ sư lại thêm. Vợ chồng tôi tuy không giàu nhưng cũng cố gắng chắt bóp cho hai đứa con được học tập, được phát triển toàn diện. Từ nhỏ chúng đã được cho học đủ thứ. Học thêm từ cấp I. Nay cả hai đứa lên cấp II vẫn tiếp tục học thêm ở trường, học đàn, học vẽ, học võ, học bơi… Con gái lớn lớp 8, con trai kế lớp 6. Thế nhưng tính nết của chúng thật…. dễ ghét. Chuyện con gái tôi làm tôi điên cả đầu. Hôm rồi mẹ tôi ở quê ra chơi, thấy bà già có vể quê mùa, chiếc áo vải nâu nó chê quê chê cũ, còn sai bà làm mọi thứ nữa. Cô Vân, giáo viên Văn thú nhận tôi khổ sở vì thằng con trai mà tôi yêu quý. Chẳng biết tự bao giờ, nói học đòi hút thuốc, uống cà phê. Mẹ bảo thì cứ cĩa và con nói mẹ cổ lỗ cứ ca cẩm mãi một điệp khúc mà không biết chán! Con có một cuộc sống của con chứ? Thế rồi nó ăn cắp tiền nhà. Tôi vừa lãnh lương về, chưa kịp cấp là nó nhón luôn một trăm nghìn. Nó lại luôn mồm trách cứ thầy cô giáo. Nếu xét riêng từng trường hợp, ta không thấy vấn đề gì to lớn lắm. Con cái chưa ngoan như ý cha mẹ mong muốn. Tôi muốn nhìn chung hơn nên, thử nêu vấn đề: Có phải chúng ta nhận thấy rằng con cái chúng ta lớn lên đã tỏ ra vô tâm ích kỷ nữa, chỉ biết có bản thân mình mà không biết đến cha mẹ, đến người khác? Không khí chợt lắng xuống. Hình như mọi người còn ngại nói ra một điều chung. Nhưng rồi cô giáo Vân nói: Tôi thấy đúng như thế. Không chỉ riêng con tôi mà học sinh cấp II mà tôi biết cũng điều có chung tính chất này. Có lẽ vì chúng chưa chịu cực khổ như chúng ta ngày xưa. Nhưng chẳng lẽ lại để cho con cái phải khổ sở? Như được khai thông các phụ huynh khách cũng minh họa cho nhận xét chung ấy. Trong hoàn cảnh xã hội hiện nay, các bậc cha mẹ đều muốn con cái mình được nuôi nấng tử tế, được học hành, được phát triển con người về cả trí tuệ lẫn thể lực. Ý muốn này thật quý báo, không chỉ về mặt hình thành nhân cách cho con, mà còn cả về mặt xã hội nữa. Nó là tiền đề cho sự nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài. Tuy nhiên, khi ta tạo những điều kiện tốt đẹp cho sự phát triển của con cái thì trong hoàn cảnh xã hội biến đổi nhanh chóng, thông tin lẫn lộn, các mặt sinh hoạt, giải trí ngày một hấp dẫn, ta lại phải đặc biệt lưu ý đến việc định hướng cho sự phát triển ấy. Nếu chỉ biết chăm lo cho sự phát triển đơn thuần thì vô tình ta lại tạo điều kiện cho các tính cách mang tính cá nhân chủ nghĩa cùng phát triển theo. Trẻ em khi bắt đầu nhận biết mình được cha mẹ chiều chuộng, thỏa mãn hầu hết các ý thích của mình, sẽ lại nhận bằng rằng nó là nhân vật trung tâm, có quyền được hưởng thụ mà không có trách nhiệm với ai cả, đặc biệt không ý thức được về trách nhiệm đối với bản thân mình. Các sở thích riêng ngày càng nhiều, đứa bé càng đòi hỏi. Kết quả là một thực tế như ta đã thấy. Cha mẹ dù yêu thương con bao nhiêu cũng phải biết sử dụng câu trả lời: “Không – không được” đối với đứa bé. Câu trả lời ấy lại phải đi theo nhiều biện pháp giáo dục nhằm định hướng cho sự phát triển của con. Không phải chỉ cấm đoán để giữ gìn cho con mình không thành ích kỷ, vô tâm. Trẻ phải hiểu vì sao nó không được làm điều không tốt đẹp, biết mình phải có trách nhiệm đối với sự yêu thương của cha mẹ, biết những khó khăn của cha mẹ, của gia đình để tự kiềm chế. Biết và có trách nhiệm với những người trong gia đình như anh chị em trong nhà, ông bà nữa. Từ đó mà hình thành ý thức trách nhiệm với người khác đối với xã hội.
Nguyễn Trọng Di – Phụ Nữ – Hội Liên Hiệp Phụ Nữ TP. Hồ Chí Minh – Số 27 (228) – 1995

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *